Vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm nghĩa là gì

Tuần qua, social tranh luận về bài “7 câu thành ngữ, tục ngữ người nào cũng quen dùng nhưng toàn bị sai” bên trên Kênh 14. Tuy nhiên, phần đông phương án “sửa sai” không có gì mới, thậm chí còn có câu “bò lành đánh trườn què”


vào khuôn khổ bài viết này, xin lựa chọn ra 4/7 câu mà lại Kênh 14 cho là sai để bàn bạc lại.

Bạn đang xem: Vắng chủ nhà gà mọc đuôi tôm nghĩa là gì

“Dùi đục chấm mắm cáy”

Kênh 14: Dùi đục “không gồm ý nghĩa”, mà đề nghị là “bầu dục”, vày “Bầu dục là món ngon, tuy thế lại chấm mắm cáy - sản phẩm công nghệ nước chấm “xoàng”, chỉ sự phối hợp không hài hòa, bất cân xứng”.

- Chưa thiết yếu xác. Bởi “xoàng” như muối bột trắng mà hợp thì vẫn ngon. Đúng ra là ngần ngừ thưởng thức: bầu dục bám mùi hơi nồng, khắm, rước chấm với mắm cáy cũng vừa kháy vừa nồng thì còn gì là ngon nữa? (có câu “Chủng chẳng như bầu dục mắm cáy” là vậy). Ấy là việc thiếu tinh tế, quê mùa, “chặt to, kho mặn” theo cả nghĩa black và nghĩa bóng. Cũng tránh việc vì món “bầu dục” mà quăng quật “dùi đục” đi.


*

Giai đoạn kê “mọc đuôi tôm”, tự đi tìm ăn

“Dùi đục” ám chỉ sự thô kệch, viên cằn, bốp chát, thân quen dùng sức mạnh (“Ai rước dùi đục đi hỏi vợ”; “Bàn tay dùi đục”). Còn mắm cáy đồng nghĩa với món dân dã, rẻ tiền, kém quý phái (“Ăn thịt bò lo ngay ngáy, ăn mắm cáy ngáy kho kho”). Vày vậy, “Dùi đục mắm cáy”, giỏi “Dùi đục chấm mắm cáy” là cách nói giễu sự viên cằn, quê kệch, thô lỗ mà lại thôi. Thành ngữ nhiều lúc không gồm nghĩa đen trong thực tế mà chỉ là bí quyết nói ngoa dụ (ví dụ: “Chẻ tua tóc làm tư”, “Râu ông nọ gặm cằm bà kia”).

“Cao chạy xa bay”

Kênh 14: “Xa chạy cao bay” new đúng, vì “ai hoàn toàn có thể chạy cao?”.

- Điều kia không sai. Thành ngữ gốc Hán bao gồm câu “Cao phi viễn tẩu - 高 飛 遠 走 - bay cao, chạy xa. Nguyễn Du cũng viết: “Liệu mà lại xa chạy cao bay/Ái ân ta gồm ngần này cơ mà thôi” (Kiều). Hay cổ ngạn: “Thiện ác đáo đầu chung hữu báo, cao phi viễn tẩu dã nan đào - 善 惡 到 頭 終 有 報, 高 飛 遠 走 也 難 逃 - Thiện ác cuối cùng cũng trở nên báo, cất cánh cao chạy xa cũng cạnh tranh thoát”.

Ngoài nghĩa: tra cứu đường ra khỏi nơi nguy nan càng xa càng giỏi thì thành ngữ còn được hiểu: kẻ (nào đó) đang đào thoát mất tăm biệt tích rồi. Vị vậy, không nên vì “xa chạy” mà quăng quật phương án “cao chạy”. Dân gian còn nói “Chạy đằng trời” (không chạy thoát được; chỉ chạy đằng trời new thoát); “Tìm đằng trời” (không thể search được; chỉ gồm nước thăng thiên mới tìm được). Núm nên, “Cao chạy, xa bay” là cách nói dìm mạnh, hài hước, ý chỉ (nó) đang trốn biệt tăm, không giữ lại chút vết tích nào.

Thế nên, mẫu “phi logic” của “cao chạy” gồm thể gật đầu được, thậm chí là là giỏi trong lối nói ngoa dụ của dân gian. Bọn họ cũng thường gặp mặt những thành ngữ “phi logic” kiểu bởi vậy trong giờ đồng hồ Việt: thượng cẳng chân hạ cẳng tay, con ông cháu cha, con đường kim mũi chỉ, hương lạnh khói tàn, ruộng cả ao liền…

“Râu ông nọ cắn cằm bà kia”

Kênh 14: Nghĩa gốc là “Dâu ông nọ chăn tằm bà kia”.

- lý giải này hoàn toàn thiếu căn cứ. Vì chưng dân gian cụ tình tạo ra sự vô lý (đàn bà đâu bao gồm râu nhưng mà lắp vào) nhằm chỉ sự nhầm lẫn, gắn thêm ghép, lộn xộn, không gật đầu được. Đồng nghĩa: “Ngô đầu, Sở vĩ - 頭 楚 尾 - đầu Ngô, đuôi Sở; đầu Ngô, bản thân Sở.

“Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm”

Kênh 14: “vọc niêu tôm” bắt đầu đúng.

- Vọc niêu tôm, vọc niêu cơm, sục niêu tôm... Sẽ được gửi ra từ khóa lâu nhưng suy mang lại kỹ, các kiểu “vọc”, “sục” nói trên số đông không ổn.

Xem thêm:


Niêu tôm không phải mồi con gà ưa thích, mở nắp vung cũng không hẳn là lối kiếm ăn của gia cầm.

Nếu niêu cơm trắng đã mở vung, bầy gà sẽ không dừng nghỉ ngơi “vọc” mà lại mổ nạp năng lượng thực sự, cơm trắng tung tóe. Trong những khi chữ “vọc” hoàn toàn không biểu đạt động tác mổ, bươi của nhỏ gà. Người ta chỉ nói “chuột vọc” (chuột cần sử dụng chân hoặc răng nhấm thử), còn “sục” chỉ phù hợp với mõm nhỏ chó...

Chúng tôi cho rằng hiệ tượng đúng của câu tục ngữ vẫn luôn là “Vắng chủ nhà, con kê mọc đuôi tôm”.

Xưa kia, nông dân thường nuôi con kê ổ. Sau khi nở, cả lũ gà nhỏ theo chị em kiếm mồi. Người mẹ gà chăm lo đàn bé rất cẩn thận, sẵn sàng liều mình chống lại các mối nạt dọa, như chó, mèo, diều, quạ... Mẹ gà dạy con cách tìm kiếm mồi, nhận thấy nguy hiểm; vừa bới đất vừa nghe ngóng, nếu như thấy nguy hiểm, chớp nhoáng nó phát tín hiệu cố...ố...qu…ác...qu...ác báo động, rồi tục...tục “thu quân”. Gà con dù đang mải mê sống đâu, nghe tiếng lưu ý cũng chạy vội tới, chui hết vào đôi cánh con gà mẹ. Tất cả chú gà nào chơi nghịch chọi nhau, ngay lập tức bị gà bà mẹ mổ mang đến vài loại là “giải tán” ngay. Chú nào lạc bà mẹ thì nháo nhác, kêu chiếp... Chiếp hết sức thảm thiết, chừng nào kiếm được mẹ bắt đầu thôi (Nháo nhác như con kê lạc mẹ). Cả “gia đình gà” quây quần êm ấm bên nhau thiệt bình yên, trơ khấc tự.

Khoảng hơn một mon sau nở, mẫu đuôi gà nhỏ nhú lên khum khum hệt cái đuôi (con) tôm. Khi gà nhỏ mọc đuôi tôm cũng là lúc (theo bản năng) gà chị em xua đuổi, bắt đàn con đề xuất tự lập, lao vào lứa sinh con mới. Nếu bé nào vẫn chạy theo sẽ bị người mẹ gà đánh đuổi, phẫu thuật thật lực, kêu choe chóe. Trước kia, gà mẹ săn sóc, bảo vệ, yêu thương thương bầy con bao nhiêu thì hiện giờ nó dửng dưng, vô tình từng ấy (dân gian gọi là “gà vứt con”). Cố là, đồng đội nhà gà con ban đầu cuộc sinh sống tự lập: đi kiếm ăn mà không tồn tại gà bà bầu theo kèm.

Sau vài ngày đầu nháo nhác, đàn gà con bước đầu mạnh dạn hơn. Chúng vẫn giữ thói quen thuộc đi ăn uống theo bầy đàn và khôn cùng hiếu động. Cả bè đảng chui luồn gần như xó xỉnh, hết ko kể vườn mang đến trong nhà; từ bỏ gầm giường, xó tủ đến tình nhân thóc, thúng gạo gần như bị chúng bươi móc, vừa chạy dancing vừa kêu chiêm chiếp, ăn một phá phách mười, khiến cho mọi thứ đảo lộn tứ tung lên. Ăn, chơi chán thì chúng quay ra đánh chọi nhau chí chóe cơ mà chẳng có người mẹ gà như thế nào “can thiệp” (câu “Gà thuộc một bà bầu chớ hoài đá nhau” đó là nói gà bé thời kỳ này).

Như vậy, lũ trẻ con khi vắng chủ nhà, vắng bố mẹ và “gà mọc đuôi tôm”, gà mới bóc tách mẹ đều sở hữu điểm tương tự nhau: nghịch ngợm, phá phách, tha hồ trêu chọc, đạp nhau mà không bị ai trách mắng, la rầy phạt. Đây cũng là nhận thức vai trung phong lý đàn trẻ và bầy gà con mới lớn theo kinh nghiệm của dân gian.

Trước đây, câu “Vắng chủ nhà, kê mọc đuôi tôm” bị hiểu lầm có mối quan hệ nhân trái theo kiểu: “Vắng nhà nhà, (thì) gà bới bếp”. Tuy nhiên, câu tục ngữ sẽ xét lại có mối quan hệ so sánh: tình trạng vắng chủ nhà tương tự như gà mọc đuôi tôm (theo kiểu: “Cơm chín tới, cải ngồng non...”). Ấy chính là những giai đoạn đặc trưng của những sự vật, hiện tượng kỳ lạ được tục ngữ để cạnh nhau nhằm dùng điều này liên tưởng, đối chiếu với cái kia.

Như vậy, “Vắng công ty nhà, con gà mọc đuôi tôm” được diễn giải: triệu chứng vắng chủ nhà (thì cũng tương tự như như) kê (giai đoạn) mọc đuôi tôm; với hiểu: trẻ em phá phách ngộ nghĩnh nhất là lúc cha mẹ vắng nhà; gà con hiếu động, quấy phá độc nhất là lúc mọc đuôi tôm, tách mẹ.

Về sau, câu tục ngữ được đọc theo nghĩa rộng lớn hơn nhằm ám chỉ toàn bộ những hành động, câu hỏi làm quá tự do phóng túng khi không có sự hiện nay diện, thống trị của fan đứng đầu.